Komisja Zdrowia
Stanowisko ws. dostępności i kontroli leków zawierających substancje psychoaktywne
Przedstawiliśmy oficjalne stanowisko, w którym szczegółowo odnosimy się do problemu łatwej dostępności bez recepty leków zawierających substancje psychoaktywne.
Zwracamy uwagę na dramatyczne skutki nadużywania preparatów z kodeiną, dekstrometorfanem (DXM) oraz pseudoefedryną, które mogą prowadzić do silnych uzależnień, zatruć, a w skrajnych przypadkach nawet śmierci. Alarmujący jest zwłaszcza fakt, że w latach 2020–2022 liczba zatruć lekami wśród dzieci i młodzieży wzrosła aż o 76%, a ogólnodostępność tych specyfików w aptekach buduje wśród młodych ludzi fałszywe przekonanie o ich bezpieczeństwie.
Szczególny niepokój budzi rosnąca skala nadużywania tych substancji przez dzieci i młodzież, dla których łatwa dostępność leków oraz błędne przekonanie o ich bezpieczeństwie stanowią dodatkowe czynniki ryzyka.
W naszym dokumencie kategorycznie domagamy się zmiany obecnych, niewystarczających przepisów, postulując m.in.:
wprowadzenie obowiązku posiadania recepty na wszystkie preparaty zawierające kodeinę w dawkach przekraczających wartości wyłącznie terapeutyczne, wzorem rozwiązań obowiązujących w wielu krajach UE;
znaczące obniżenie limitu jednorazowej sprzedaży pseudoefedryny (obecnie wynoszącego 720 mg) oraz objęcie jej surowszą kontrolą, w tym obowiązkową rejestracją danych nabywcy, co ukróci proceder jej wywożenia za granicę do produkcji narkotyków;
zwrócenie uwagi na to, że aktualny limit sprzedaży kodeiny (240 mg bez recepty) jest ilością w pełni wystarczającą do wywołania silnego działania psychoaktywnego, a przy braku systemu weryfikacji umożliwia uzależnionym wielokrotne zakupy;
uruchomienie ogólnopolskich programów edukacyjnych dla dzieci, rodziców i nauczycieli o zagrożeniach związanych z lekomanią, która dotyka w Polsce szacunkowo od 120 do 150 tysięcy osób;
pilne zwiększenie dostępności specjalistycznej pomocy terapeutycznej dla osób uzależnionych od leków, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb najmłodszych.
Jako przedstawiciele Komisji Zdrowia kategorycznie podkreślamy, że legalne apteki stały się dla zmagającej się z kryzysami młodzieży znacznie łatwiej dostępnym źródłem substancji odurzających niż czarny rynek narkotyków, co wymaga natychmiastowej reakcji państwa.
Wierzymy, że wdrożenie postulowanych przez nas rygorystycznych ograniczeń sprzedażowych oraz systemowych programów pomocowych skutecznie utrudni nieletnim dostęp do niebezpiecznych substancji i zatrzyma narastający kryzys zdrowotny.
