Choć z aprobatą przyjmujemy inicjatywy takie jak skatalogowanie praw uczniowskich czy powołanie Rzeczników Praw Uczniowskich na różnych szczeblach, stanowczo sprzeciwiamy się rozwiązaniom rygorystycznym, które ignorują systemowe problemy polskiej oświaty. Zwracamy uwagę na rzeczywiste powody szkolnej absencji, do których należą m.in. przeładowana podstawa programowa, brak odpowiedniego wsparcia psychologicznego, pogłębiający się kryzys zdrowia psychicznego oraz skrajne niedostosowanie placówek do potrzeb uczniów neuroróżnorodnych.

Zamiast wprowadzać dość rygorystyczne ograniczenia, które mogą prowadzić do dalszego wykluczania uczniów z trudniejszymi warunkami życiowymi, należałoby skupić się na przyczynach absencji. Wymaga to systemowych działań na rzecz poprawy jakości nauczania, zwiększenia dostępności wsparcia psychologicznego, modernizacji podstawy programowej i stworzenia elastycznego, empatycznego środowiska edukacyjnego.

W naszym dokumencie zgłaszamy szereg konkretnych poprawek i postulatów, w tym m.in.:

• obniżenie proponowanego progu obowiązkowej frekwencji z 75% do 65%, co pozwoli uniknąć krzywdzących konsekwencji wobec uczniów znajdujących się w kryzysowych sytuacjach zdrowotnych lub rodzinnych;

• doprecyzowanie prawa do wypoczynku poprzez ustawowy zakaz sprawdzania wiedzy (egzaminowania) uczniów przez trzy dni po powrocie z ferii zimowych oraz przerw świątecznych; odstąpienie od narzucania zakazów wnoszenia telefonów komórkowych do szkół na rzecz racjonalnego uregulowania warunków ich użytkowania, a także zablokowanie możliwości bezpodstawnego ingerowania placówek w szczegółowe powody usprawiedliwień nieobecności;

• odpolitycznienie i uniezależnienie instytucji Rzeczników Praw Uczniowskich (Gminnych i Powiatowych) od organów wykonawczych samorządu terytorialnego oraz oddanie decydującego głosu w wyborze Szkolnego Rzecznika (SRPU) samym uczniom;

• obligatoryjne zagwarantowanie wynagrodzenia dla Szkolnych Rzeczników Praw Uczniowskich i podwyższenie go do kwoty 450 zł miesięcznie;

• jasne określenie maksymalnego terminu na wystawianie ocen proponowanych oraz uzależnienie udostępniania ocen i prac pełnoletnich uczniów ich rodzicom wyłącznie od zgody samego ucznia.

Jako Rada Młodzieżowa przy Parlamentarnym Zespole ds. Młodzieży podkreślamy, że skuteczne prawo oświatowe musi opierać się na empatii i zrozumieniu realiów życia uczniów, a organy powołane do obrony ich praw muszą pozostawać w pełni niezależne, transparentne i obdarzone rzeczywistym zaufaniem młodzieży.

Wierzymy, że Ministerstwo Edukacji uwzględni nasze merytoryczne poprawki, tworząc nowoczesne przepisy, które realnie zagwarantują podmiotowość uczniom i zbudują w polskich szkołach przyjazne, bezpieczne i wspierające środowisko.