W dokumencie przypominamy o fundamentalnym znaczeniu członkostwa w UE dla rozwoju gospodarczego Polski, wskazując na korzyści płynące z jednolitego rynku, ogromnych funduszy unijnych (ponad bilion złotych) oraz praw, z których na co dzień korzysta młodzież, takich jak swobodne przemieszczanie się czy program Erasmus+. Zaznaczamy, że opuszczenie struktur unijnych wiązałoby się z drastycznymi skutkami, na co dowodem jest 6-procentowy spadek gospodarczy Wielkiej Brytanii po Brexicie, dlatego proces ten musi być rygorystycznie uregulowany.

W związku z ryzykiem tak dotkliwych konsekwencji, które mogłyby w tej sytuacji spotkać obywateli Polski, uzasadnione wydaje się szczegółowe uregulowanie tego procesu. Pozwoli to na uniknięcie sytuacji, w której tak istotna decyzja zapadłaby wbrew woli większości Polaków.

W naszej opinii wyrażamy m.in.:

• poparcie dla idei wzmocnienia przepisów regulujących opuszczenie UE, by zabezpieczyć członkostwo państwa;

• obawy związane z całkowitym zastąpieniem obowiązującej procedury wyjściowej (uchwalanej zwykłą większością głosów) wyłącznie referendum ogólnokrajowym, ponieważ mechanizm ten zależy od mobilizacji elektoratu, co bywa ryzykowne przy decyzjach strategicznych;

• postulat, by zamiast zastępować obecną procedurę, po prostu dodać do niej obowiązek przeprowadzenia referendum;

• poważne zastrzeżenia proceduralne wobec pomysłu przeprowadzania aż dwóch referendów (przed przekazaniem projektu Prezydentowi oraz przed ratyfikacją umowy), co mogłoby wywołać paraliż i niepewność gospodarczą w sytuacji, gdyby obywatele najpierw zagłosowali za wyjściem, a potem odrzucili wynegocjowaną umowę;

• apel o dalsze procedowanie tego projektu w Sejmie, aby zainicjować konieczną w państwie demokratycznym debatę o tym, jak najlepiej zabezpieczyć polską rację stanu.

Jako Komisja Spraw Zagranicznych podkreślamy, że prawo europejskie stanowi kluczowe uzupełnienie systemu ochrony praw człowieka w naszym kraju, a wszelkie mechanizmy ewentualnego wystąpienia ze Wspólnoty muszą być całkowicie wolne od luk i niedoróbek legislacyjnych.

Wierzymy, że wnikliwa praca nad tą ustawą i wdrożenie rekomendowanych przez nas poprawek pozwolą stworzyć spójne przepisy wyjściowe, które skutecznie uchronią Polskę przed lekkomyślnymi decyzjami ze szkodą dla przyszłych pokoleń.