Komisja Spraw Zagranicznych

Apel ws. wypowiedzenia umowy z Rosją o grobach i miejscach pamięci ofiar wojen i represji

Wystosowaliśmy apel do Ministra SZ, w którym domagamy się podjęcia kroków zmierzających do wypowiedzenia polsko-rosyjskiej umowy z 1994 roku dotyczącej grobów i miejsc pamięci ofiar wojen i represji.

Z głębokim sprzeciwem obserwujemy systematyczne działania Federacji Rosyjskiej wymierzone w miejsca upamiętniające ofiary sowieckich represji, czego jaskrawym przykładem było zniszczenie przy użyciu ciężkiego sprzętu Skweru Pamięci w Tomsku (poświęconego m.in. Polkom i Polakom). Zwracamy uwagę na rażący kontrast między tym barbarzyńskim wymazywaniem historii przez władze rosyjskie a szacunkiem i należytą ochroną, jakimi Polska nadal otacza rzeczywiste miejsca pochówku żołnierzy radzieckich na swoim terytorium.

Uważamy, że Polska powinna w sposób jednoznaczny wyznaczyć granice akceptowalnych działań w sferze pamięci historycznej. Niedopuszczalne jest utrzymywanie zobowiązań wobec państwa, które jednocześnie niszczy miejsca pamięci naszych obywateli, prowadzi politykę dezinformacji oraz dąży do systemowego zafałszowania historii.

W naszym stanowisku podnosimy m.in. następujące kwestie:

  • wezwanie do oficjalnego wypowiedzenia umowy z 22 lutego 1994 r. na podstawie jej art. 12 ust. 2, co nastąpiłoby poprzez złożenie stronie rosyjskiej stosownego oświadczenia;

  • sprzeciw wobec systemowego zafałszowywania historii i niszczenia symboli pamięci przez rosyjskie władze, co idzie w parze m.in. z niedawnym uznaniem stowarzyszenia Memoriał za organizację „ekstremistyczną”;

  • stanowcze zdemaskowanie rosyjskiej dezinformacji i bezpodstawnych zarzutów o „rusofobię” w kontekście polskiej polityki historycznej, która likwiduje jedynie obiekty propagandowe, przenosząc je do muzeów;

  • konieczność usunięcia z polskiej przestrzeni publicznej wciąż funkcjonujących symboli totalitarnych niezwiązanych z miejscami pochówku (np. tablic z odezwą Józefa Stalina w Parku Cytadela w Poznaniu);

  • potrzebę obrony prawdy historycznej oraz wyrażenie solidarności z Ukrainą, będącą ofiarą rosyjskiej agresji.

Jako reprezentanci młodego pokolenia podkreślamy, że obowiązująca umowa stała się dla Federacji Rosyjskiej wyłącznie instrumentalnym narzędziem politycznym, które w praktyce ogranicza Polskę w praworządnym usuwaniu gloryfikacji totalitaryzmu ze sfery publicznej.

Wierzymy, że wypowiedzenie tego dokumentu pozwoli na ostateczne uporządkowanie przestrzeni publicznej w naszej ojczyźnie (przy jednoczesnym zachowaniu szacunku dla samych cmentarzy) i umożliwi prowadzenie w pełni suwerennej polityki pamięci, wolnej od kłamstw i manipulacji obcego reżimu.